જવાબ

પરમાધામી દેવો જૈન પરંપરામાં એવા દેવો ગણાય છે, જેઓ નરકગતિના જીવોને દુઃખ આપવા માટે નિમિત્ત બને છે. તેઓ સ્વર્ગના સુખી દેવો જેવા નથી, પરંતુ નરકના જીવોને તીવ્ર વેદના અને યાતના આપનારા દેવો તરીકે વર્ણવાય છે.

સમજૂતી

જૈન દર્શન પ્રમાણે જીવ પોતાના પાપકર્મના કારણે નરકગતિમાં જન્મ લે છે. નરકમાં જે દુઃખ ભોગવવાનું હોય છે, તે જીવના પોતાના કર્મનું ફળ છે. પરમાધામી દેવો એ દુઃખ આપવાના સાધન કે નિમિત્ત બને છે.

મહત્વની વાત એ છે કે:

• પરમાધામી દેવો જીવને દુઃખ આપે છે, પણ મૂળ કારણ જીવનું પોતાનું પાપકર્મ છે.
• તેઓ મુક્ત આત્મા કે પૂજ્ય દેવ નથી.
• તેઓ સંસારી જીવ છે અને કર્મબંધનથી બંધાયેલા છે.
• તેમનું કાર્ય નરકના જીવોને વિવિધ પ્રકારની યાતનાઓ આપવાનું કહેવાય છે.

જૈન પરંપરામાં સામાન્ય રીતે પરમાધામી દેવોના 15 પ્રકાર જણાવવામાં આવે છે. તેઓ નરકવાસી જીવોને તેમના કર્માનુસાર દુઃખ આપતા હોય છે.

આધ્યાત્મિક સમજ

પરમાધામી દેવોની વાત આપણને ડરાવવા માટે નથી, પરંતુ કર્મસિદ્ધાંત સમજાવવા માટે છે. જૈન ધર્મ કહે છે કે:

• હિંસા, ક્રોધ, માન, માયા, લોભ જેવા પાપભાવથી દુઃખદ ગતિ મળે છે.
• દરેક જીવ પોતાનાં કર્મનું ફળ પોતે જ ભોગવે છે.
• કોઈ બીજું આપણને મૂળથી સુખી કે દુઃખી કરતું નથી; આપણાં કર્મો જ તેનું કારણ બને છે.

અેથી જૈન ધર્મમાં અહિંસા, સંયમ, ક્ષમા, દયા અને સમ્યક્ ચારિત્ર પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.

સાર

પરમાધામી દેવો નરકના જીવોને દુઃખ આપનારા દેવો છે, પરંતુ તે દુઃખનું મૂળ કારણ જીવના પોતાના પાપકર્મ છે. આ વિચાર આપણને પાપકર્મથી બચવા અને સદાચાર, અહિંસા અને આત્મશુદ્ધિના માર્ગે ચાલવા પ્રેરણા આપે છે.