મન ના તાપ અને સંતાપ હરનાર
જૈન ધર્મ અનુસાર, મનના તાપ અને સંતાપને દૂર કરવાનું મુખ્ય માર્ગ છે – આત્મશોધન (self-realization), સ્વાધ્યાય (self-study), અને તપસ્યા (austerities). જૈન આચાર્યો કહે છે કે મનુષ્યના તાપ (dukh) અને સંતાપ (mental suffering) મુખ્યત્વે તેના પોતાના કર્મો (karma) અને અસાંતિથી થાય છે.
મનના તાપ અને સંતાપ દૂર કરવા માટે:
- સમ્યક દર્શન, જ્ઞાન અને ચરિત્ર: સાચું દ્રષ્ટિકોણ, જ્ઞાન અને સારો વર્તન મનને શાંતિ આપે છે.
- પ્રાયત્નપૂર્વક ક્ષમા, અહિંસા, અને ત્યાગ: આ ગુણો મનને શુદ્ધ કરે છે અને દુ:ખ દૂર કરે છે.
- પ્રતિક્રમણ અને ધ્યાન: રોજના પાપો માટે પ્રતિક્રમણ કરવું અને ધ્યાન (meditation) કરવું મનને શાંત કરે છે.
- મિચ્છામી દુક્કડમ્: ક્ષમા યાચના અને અંતરમાંથી માફી માંગવી.
- વિતરાગતા: રાગ-દ્વેષથી મુક્તિ મેળવવી – એટલે તાપ અને સંતાપનો અંત.
પ્રમુખ જૈન સ્તોત્રો:
- નમોકાર મંત્ર: મનને શાંતિ અને પવિત્રતા આપે છે.
- ઉવસગ્હરમ્ સ્તોત્ર: દુ:ખ અને તાપ દૂર કરવા માટે પાઠ કરાય છે.
અંતે, જૈન ધર્મમાં માનવામાં આવે છે કે મનના તાપ અને સંતાપ હરણાર છે – સ્વયમનો આત્મા, જ્યારે તે જ્ઞાન, દયા, ક્ષમા અને ત્યાગના માર્ગે ચાલે છે.