જવાબ

જૈન ધર્મમાં “યોગ” નો અર્થ સામાન્ય રીતે મન, વચન અને કાયાની પ્રવૃત્તિ એવો થાય છે.

• મનયોગ – મનની પ્રવૃત્તિ, વિચારો
• વચનયોગ – વાણીની પ્રવૃત્તિ, બોલવું
• કાયયોગ – શરીરની પ્રવૃત્તિ, કરવું

સમજણ

જૈન તત્ત્વજ્ઞાન પ્રમાણે જીવ જ્યારે મન, વચન અને કાયાથી પ્રવૃત્તિ કરે છે, ત્યારે કર્મોનો આશ્રવ થઈ શકે છે. તેથી યોગને સંયમિત કરવો ખૂબ જરૂરી માનવામાં આવે છે.

આધ્યાત્મિક સમજ

યોગનો સાચો સંયમ એટલે:

• મનમાં શુભ અને શાંત વિચારો રાખવા
• વાણીમાં સત્ય, મર્યાદા અને મૈત્રી રાખવી
• શરીરથી અહિંસા અને સદાચારનું પાલન કરવું

સાર

જૈન ધર્મમાં યોગ એટલે માત્ર આસન કે કસરત નહીં, પરંતુ મન, વચન અને કાયાની જાગૃત અને સંયમિત પ્રવૃત્તિ છે.