Tiryanch vaal maathi koni utpatti thai hati
જૈન ધર્મ અનુસાર "તિર્યંચ" શબ્દનો અર્થ છે - પશુ, પક્ષી, જંતુ, વનસ્પતિ વગેરે જેવા ચાર ગતિઓ પૈકીની એક ગતિ. તિર્યંચ ગતિમાં જન્મેલાં જીવોને તિર્યંચ કહેવામાં આવે છે.
જૈન તત્વજ્ઞાન અનુસાર, દરેક જીવ (આત્મા) અનાદિ છે, એટલે કે તેની કોઈ શરૂઆત નથી. તિર્યંચ ગતિમાં જીવોના જન્મ માટે કોઈ ખાસ વ્યક્તિનું ઉદ્ભવ સ્થળ (ઉત્પત્તિ) નથી. દરેક આત્મા પોતાના કર્મોના ફળસરુપ ચૌરાશી લાખ યોનિઓમાં ફરતો રહે છે અને પોતાનાં સંચિત કર્મો અનુસાર તિર્યંચ ગતિમાં પણ જન્મ લે છે.
તેથી, "તિર્યંચ વાલમાંથી કોનિ ઉત્પત્તિ થઈ હતી?" એ પ્રશ્નનો જવાબ: જૈન ધર્મ મુજબ, દરેક જીવ અનાદિ અને અનંત છે; કોઈ પણ જીવની ઉત્પત્તિ કોઈ બીજા જીવમાંથી થઈ નથી. બધા આત્માઓ સ્વતંત્ર અને શાશ્વત છે, અને તિર્યંચ ગતિમાં જન્મ લેવો એ આત્માના પોતાના કર્મોના આધાર પર થાય છે.