Jain upshavash etle su
96
જૈન ધર્મમાં "ઉપશમ" (અથવા ઉપશમ) નો અર્થ છે શાંત કરવું, દમન કરવું અથવા દબાવવું. ખાસ કરીને ઉપશમ એ આપણા અંદરના કસાયો (ક્રોધ, માન, માયા, લોભ) ને દબાવીને આત્માને શાંત અને સ્થિર રાખવાનો પ્રયત્ન છે.
"ઉપશમ" (Upsham) એ કર્મોના બંધનને તાત્કાલિક રૂપે દમન કરવાનો માર્ગ છે, જ્યાં કર્મોને સંપૂર્ણપણે નાશ કરવામાં આવતું નથી, પરંતુ તેમને દબાવી દેવામાં આવે છે જેથી આત્મા કંઈક સમય માટે શાંતિ અને સમતાભાવ અનુભવ કરે છે. આ ઉપશમ અવસ્થા માત્ર ટૂંકા સમય માટે રહે છે કારણ કે દબાવેલો કર્મ ફરીથી ઉદ્દીપિત થઈ શકે છે.
જૈન ધર્મમાં મુક્તિ મેળવવા માટે બે મુખ્ય માર્ગો જણાવવામાં આવેલા છે:
- ઉપશમ માર્ગ: કર્મોને દબાવવાનો પ્રયત્ન.
- ક્ષાપક માર્ગ: કર્મોને મૂળથી નાશ કરવાનો પ્રયાસ.
અટલેકે, "ઉપશમ" એટલે અંતરમાં ઉદ્ભવતા કસાયો, દુર્ગુણો અને કર્મોને દબાવવાનું સાધન, જે આધ્યાત્મિક વિકાસ માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.