જૈન ધર્મમાં "ઉપવાસ" એટલે ઉપવાસ, જેને અંગ્રેજીમાં "Fasting" કહેવાય છે. ઉપવાસ એ આત્માની શુદ્ધિ માટેનું મહત્વપૂર્ણ સાધન છે. ઉપવાસનો અર્થ છે – નિશ્ચિત સમયગાળા માટે સંપૂર્ણપણે ખોરાક અને પાણી લેવાનું ટાળવું. સામાન્ય રીતે, એક દિવસ અથવા વધુ દિવસ સુધી માત્ર ઉષ્મા અથવા ઉકાળેલું પાણી લેવાય છે, અને અનાજ, ફળ, દુધ, વગેરેમાંથી પૂર્ણપણે પરહેજ રાખવામાં આવે છે.

ઉપવાસના મુખ્ય હેતુઓ:

• આત્મા પર નિયંત્રણ મેળવવું
• ઇન્દ્રિયોને વશમાં રાખવું
• પાપ કર્મોનું બંધ ઓછું કરવું
• મન, વાણી અને કાયાની શુદ્ધિ સાધવી

જૈન ધર્મમાં ઉપવાસને તપ (penance) તરીકે માનવામાં આવે છે અને અનેક પ્રકારના તપોમાંથી એક મુખ્ય તપ છે. ઉપવાસ, એટલે કે ઉપવાસ કરનારા વ્યક્તિએ દિવસ દરમિયાન કોઇ પણ પ્રકારનું ખાદ્ય પદાર્થ, દૂધ, ફળ, વગેરે નથી લેતા, માત્ર ઉકાળેલું પાણી પણ નિશ્ચિત સમયગાળા (સૂર્યોદયથી સૂર્યાસ્ત સુધી) મર્યાદિત માત્રામાં લે છે.