જવાબ

જૈન પરંપરા અનુસાર આગમો કોઈ એક વ્યક્તિએ “લખ્યા” નથી. તેઓ મૂળરૂપે ભગવાન મહાવીરના ઉપદેશો છે, જેને તેમના ગણધરોએ સમજીને સંકલિત કર્યા અને પછી ગુરુ-શિષ્ય પરંપરાથી મૌખિક રીતે સંભાળવામાં આવ્યા.

સમજૂતી

જૈન આગમોની પરંપરાગત સમજ આ રીતે છે:

• ઉપદેશ આપનાર: ભગવાન મહાવીર સ્વામી
• સંકલન કરનાર: ભગવાન મહાવીરના ગણધરો, ખાસ કરીને મુખ્ય ગણધર ગૌતમ સ્વામી
• પ્રારંભિક સ્વરૂપ: મૌખિક પરંપરા, લખિત ગ્રંથ નહીં
• પછીનું સંરક્ષણ: આચાર્યો અને સાધુ-સાધ્વી પરંપરાએ સ્મૃતિ દ્વારા સાચવ્યું

શ્વેતાંબર પરંપરા અનુસાર, આગમોને પછીના સમયમાં આચાર્યોની સભાઓમાં વ્યવસ્થિત રીતે સંકલિત કરવામાં આવ્યા. પરંપરામાં વલભી ખાતે થયેલી સભા સાથે આગમોના લખિત સંકલનનો સંબંધ માનવામાં આવે છે.

દિગંબર પરંપરાનો મત અલગ છે. તેઓ માને છે કે મૂળ આગમો સમય જતાં લુપ્ત થઈ ગયા અને આજના ઉપલબ્ધ શ્વેતાંબર આગમોને તેઓ મૂળ સ્વરૂપમાં સ્વીકારતા નથી.

આધ્યાત્મિક સમજ

આગમો માત્ર ઇતિહાસ કે સાહિત્ય નથી; તેઓ ભગવાન મહાવીરના તત્ત્વજ્ઞાન, આચાર, અહિંસા, સંયમ, આત્મશુદ્ધિ અને મોક્ષમાર્ગના માર્ગદર્શક ઉપદેશો છે.

સાર

આગમોના મૂળ ઉપદેશક ભગવાન મહાવીર છે, ગણધરોએ તેમને સંકલિત કર્યા, અને પછી જૈન સાધુ પરંપરાએ તેમને સંભાળ્યા. તેઓ શરૂઆતમાં લખાયેલા નહોતા, પરંતુ મૌખિક પરંપરાથી ચાલ્યા હતા.