જવાબ

જૈન પરંપરામાં સામાન્ય રીતે એવું કહેવામાં આવે છે કે ભગવાન મહાવીર સ્વામીની સાધ્વીઓ ખૂબ પુણ્યશાળી હતી, કારણ કે તેમને ચોવીસમા તીર્થંકરના સમવસરણમાં, તેમના ઉપદેશમાં અને તેમના ચતુર્વિધ સંઘમાં સાધ્વી તરીકે દીક્ષા લઈને સાધના કરવાની અમૂલ્ય તક મળી.

સમજૂતી

જૈન ધર્મમાં કોઈ સાધ્વીનું “પુણ્ય” માત્ર સંખ્યાથી કે બાહ્ય સ્થાનથી નક્કી થતું નથી, પરંતુ મુખ્યત્વે આ બાબતો પરથી સમજાય છે:

• તીર્થંકરના સમયમાં જન્મ મળવો — આ અત્યંત દુર્લભ પુણ્યનું પરિણામ માનવામાં આવે છે.
• તીર્થંકરના ઉપદેશ સાંભળવા મળવો — સમ્યક દર્શન અને મોક્ષમાર્ગ તરફ આગળ વધવાની મહાન તક છે.
• દીક્ષા લઈને સંયમ જીવન જીવવું — સાધ્વીજીવન મહાન તપ, ત્યાગ અને આત્મસાધનાનો માર્ગ છે.
• ચતુર્વિધ સંઘમાં સ્થાન મળવું — સાધુ, સાધ્વી, શ્રાવક અને શ્રાવિકા — આ સંઘ તીર્થંકર દ્વારા સ્થાપિત ધર્મતીર્થનો ભાગ છે.

ભગવાન મહાવીર સ્વામીના સંઘમાં સાધ્વી સંઘનું વિશેષ મહત્વ જણાવવામાં આવે છે. શ્વેતાંબર પરંપરામાં ચંદનબાળાને ભગવાન મહાવીરની પ્રથમ મુખ્ય સાધ્વી તરીકે માનવામાં આવે છે.

આધ્યાત્મિક સમજણ

“કઈ સાધ્વીઓ વધારે પુણ્યશાળી હતી?” તેનો ઊંડો અર્થ એવો છે કે જે જીવને તીર્થંકરનો સાનિધ્ય, સાચો ધર્મ, દીક્ષા અને સંયમ પ્રાપ્ત થયો — તે જીવનું પુણ્ય અતિ ઉત્તમ હતું.

પરંતુ જૈન દૃષ્ટિએ અંતિમ મહત્ત્વ પુણ્ય કરતાં આત્મસાધનાને છે. પુણ્યથી સારા સાધન મળે છે, પરંતુ મોક્ષ માટે સમ્યક દર્શન, સમ્યક જ્ઞાન અને સમ્યક ચારિત્ર જરૂરી છે.

નિષ્કર્ષ

ભગવાન મહાવીર સ્વામીની સાધ્વીઓ વિશેષ પુણ્યશાળી માનવામાં આવે છે, કારણ કે તેમને તીર્થંકરના સમયમાં દીક્ષા, ઉપદેશ અને સંયમમાર્ગની અનન્ય તક મળી. પરંતુ જૈન ધર્મનો સાચો સંદેશ એ છે કે પુણ્યનો ઉપયોગ આત્મકલ્યાણ અને મોક્ષમાર્ગ માટે કરવો.