20 સ્થાનક tap vidhi
5
Answer
20 સ્થાનક તપ જૈન ધર્મમાં ખૂબ પવિત્ર તપ માનવામાં આવે છે. તેમાં 20 વિશેષ આધ્યાત્મિક “સ્થાન”ની આરાધના કરવામાં આવે છે.
સામાન્ય રીતે તેની વિધિમાં નીચેના મુખ્ય ભાગો હોય છે:
- શુદ્ધ ભાવથી તપનો સંકલ્પ કરવો
- દૈનિક દેવ-ગુરુ-ધર્મની આરાધના કરવી
- 20 સ્થાનકની ભાવના કરવી
- જપ, સ્તવન, સ્વાધ્યાય અને પ્રતિક્રમણ કરવું
- શક્તિ પ્રમાણે ઉપવાસ, એકાસણું, બેસણું અથવા આયંબિલ કરવું
- ક્ષમા, વિનય, સંયમ અને અહિંસાનો ખાસ પાલન કરવું
Explanation
20 સ્થાનક તપની ચોક્કસ વિધિ ગચ્છ, સંપ્રદાય અને ગુરુપરંપરા મુજબ થોડો ફેરફાર ધરાવી શકે છે. તેથી તેની વિગતવાર વિધિ માટે પોતાના ઉપાધ્યાય, સાધુ-સાધ્વીજી ભગવંત અથવા જાણકાર ગુરુજન પાસેથી માર્ગદર્શન લેવું શ્રેષ્ઠ છે.
સામાન્ય રીતે તપ દરમ્યાન સાધક:
- સમ્યક દર્શન, સમ્યક જ્ઞાન અને સમ્યક ચારિત્રની ભાવના કરે છે
- તીર્થંકર ભગવાન અને સિદ્ધ પરમાત્માની આરાધના કરે છે
- કર્મનિર્જરા અને આત્મશુદ્ધિ માટે તપ કરે છે
- રાગ-દ્વેષ ઘટાડવાનો પ્રયત્ન કરે છે
Spiritual Understanding
20 સ્થાનક તપનો મુખ્ય હેતુ માત્ર શરીરને કષ્ટ આપવાનો નથી, પરંતુ આત્માને શુદ્ધ કરવાની ભાવના છે. તપ સાચા અર્થમાં ત્યારે ફળદાયી બને છે જ્યારે તેમાં:
- અહંકાર ન હોય
- દેખાડો ન હોય
- કષાય ઘટાડવાની ભાવના હોય
- જીવદયા અને ક્ષમાભાવ હોય
Takeaway
20 સ્થાનક તપ પવિત્ર આરાધના છે, પરંતુ તેની સંપૂર્ણ અને ચોક્કસ વિધિ ગુરુપરંપરા પ્રમાણે જ કરવી જોઈએ. શક્તિ, આરોગ્ય અને ગુરુઆજ્ઞા અનુસાર તપ કરવું જ જૈન ધર્મમાં યોગ્ય માનવામાં આવે છે.