જવાબ

જૈન ધર્મમાં નવ તત્ત્વો આ છે:

• ૧. જીવ
• ૨. અજીવ
• ૩. આસ્રવ
• ૪. બંધ
• ૫. સંવર
• ૬. નિર્જરા
• ૭. મોક્ષ
• ૮. પુણ્ય
• ૯. પાપ

અર્થ ટૂંકમાં

• જીવ: આત્મા, ચેતન તત્ત્વ.
• અજીવ: જે ચેતન નથી, જેમ કે પદાર્થ વગેરે.
• આસ્રવ: કર્મનો આત્મામાં પ્રવેશ.
• બંધ: કર્મનું આત્મા સાથે બંધાવું.
• સંવર: નવા કર્મોના પ્રવેશને રોકવો.
• નિર્જરા: બંધાયેલા કર્મોનો ક્ષય કરવો.
• મોક્ષ: બધા કર્મોથી મુક્ત થયેલી આત્માની શુદ્ધ અવસ્થા.
• પુણ્ય: શુભ કર્મનું બંધ.
• પાપ: અશુભ કર્મનું બંધ.

Takeaway

નવ તત્ત્વો જૈન ધર્મના મૂળભૂત સિદ્ધાંત છે. તેને સમજવાથી આત્મા, કર્મ અને મોક્ષનો માર્ગ સ્પષ્ટ થાય છે.