વાસ્તુપાલ શેઠનું રહસ્યકથન (Riddle of Vastupal Sheth) જૈન સાહિત્યમાં જાણીતી એક લોકપ્રિય પહેલી છે. Vastupal Sheth (વાસ્તુપાલ શેઠ) ગુજરાતના પ્રસિદ્ધ જૈન શ્રાવક અને દાનવીર હતા, જેમણે અનેક ધાર્મિક કાર્ય કર્યા હતા. એમની પહેલી ઘણીવાર મંત્રમુગ્ધ કરતી હોય છે.

જૈન પરંપરા મુજબ Vastupal Sheth ની જાણીતી પહેલી નીચે મુજબ છે:

પહેલી (ગુજરાતી): પહેલું એક ઘોડું છે, પાછળ બે પગ છે, માથું છે મોરનું, અને પૂંછ છે વાંદરાની. કેવું છે એ જીવ?

ઉકેલ: આ પહેલીનું ઉત્તર છે – ઈમલીનું ઝાડ (Imli nu jhad – tamarind tree).

આ રીતે સમજાવાય છે:

• "ઘોડું" એટલે ઝાડનો તણો (trunk), જે ઘોડા જેવો મજબૂત અને ઊંચો લાગે છે,
• "બે પગ" એ બે મુખ્ય ડાળીઓ,
• "મોરનું માથું" એટલે ઝાડ પર મોર જેવું પાન,
• "વાંદરાની પૂંછ" એટલે ઈમલીની લટકતી ફળ.

આ પહેલી Vastupal Sheth સાથે સંકળાયેલી લોકપ્રિય છે અને આપણને જૈન ધાર્મિક વારસાની રમૂજી અને જ્ઞાનવર્ધક પરંપરા દર્શાવે છે.