જવાબ

હા, તીર્થંકર ભગવંતને વજ્ર-ઋષભ-નારાચ સંઘયણ નામકર્મનો ઉદય હોય છે.

જૈન પરંપરા મુજબ તીર્થંકર ભગવાનનું શરીર અતિ ઉત્તમ, અતિ મજબૂત અને સાધનાયોગ્ય હોય છે. તે માટે તેમને શ્રેષ્ઠ પ્રકારનું સંઘયણ પ્રાપ્ત હોય છે, જેને વજ્ર-ઋષભ-નારાચ સંઘયણ કહેવાય છે.

સમજૂતી

સંઘયણ નામકર્મ શરીરના હાડકાં અને સાંધાઓની રચના તથા મજબૂતી નક્કી કરનાર નામકર્મ છે.

જૈન શાસ્ત્રોમાં સંઘયણના ૬ પ્રકાર જણાવવામાં આવ્યા છે. તેમાં સૌથી ઉત્તમ છે:

વજ્ર-ઋષભ-નારાચ સંઘયણ

તેનો અર્થ એવો થાય છે કે શરીરની હાડકાં-સાંધાની રચના અત્યંત દૃઢ, સ્થિર અને અખંડ હોય છે.

તીર્થંકર ભગવંતો:

• સર્વોત્તમ શરીર રચના ધરાવે છે,
• અતિ મહાન તપ અને સાધના માટે યોગ્ય શરીર ધરાવે છે,
• અંતિમ જન્મમાં કેવળજ્ઞાન પ્રાપ્ત કરે છે,
• અને ચતુર્વિધ સંઘની સ્થાપના કરે છે.

આથી તેમને શ્રેષ્ઠ સંઘયણનો ઉદય હોય છે.

આધ્યાત્મિક સમજ

વજ્ર-ઋષભ-નારાચ સંઘયણ માત્ર શારીરિક મજબૂતીનું વર્ણન નથી; તે તીર્થંકર ભગવાનના અંતિમ જન્મની વિશેષ પુણ્યપ્રકૃતિ અને અતિ ઉત્તમ નામકર્મનું પરિણામ દર્શાવે છે.

આપણને અહીંથી સમજ મળે છે કે આત્માની ઊંચી આધ્યાત્મિક પ્રગતિ માટે શરીર પણ સાધનરૂપ બને છે, પરંતુ મુક્તિનો મૂળ આધાર તો સમ્યક દર્શન, સમ્યક જ્ઞાન અને સમ્યક ચારિત્ર છે.

ટેકઅવે

તીર્થંકર ભગવાનને શ્રેષ્ઠ પ્રકારનું વજ્ર-ઋષભ-નારાચ સંઘયણ નામકર્મ પ્રાપ્ત હોય છે, જે તેમના અંતિમ જન્મના અતિ વિશિષ્ટ અને પવિત્ર શરીરનું લક્ષણ છે.