જવાબ

૪૫ આગમોનું આચમન કરવું એટલે જૈન આગમોના પવિત્ર જ્ઞાન પ્રત્યે શ્રદ્ધા, વિનય અને ભક્તિભાવ વ્યક્ત કરવો. જૈન પરંપરામાં આગમો માત્ર ગ્રંથો નથી, પરંતુ તીર્થંકર ભગવાનની વાણીના આધારે ચાલતી શાસન-પરંપરાનું પવિત્ર જ્ઞાનરૂપ આધાર છે.

સમજણ

“આચમન”નો ભાવ સામાન્ય રીતે પવિત્રતા, સ્મરણ અને અંતરની શુદ્ધિ સાથે જોડાયેલો છે. જો ૪૫ આગમોનું આચમન કરવામાં આવે, તો તેનો મુખ્ય ભાવ એવો હોવો જોઈએ કે:

• હું આગમ જ્ઞાન પ્રત્યે વિનય રાખું છું.
• મારા મન, વચન અને કાયામાં શુદ્ધિ આવે.
• મારું જીવન સમ્યક્ દર્શન, સમ્યક્ જ્ઞાન અને સમ્યક્ ચારિત્ર તરફ આગળ વધે.
• આગમમાં જણાવેલા અહિંસા, સંયમ, તપ અને આત્મકલ્યાણના માર્ગને જીવનમાં ઉતારું.

જૈન ધર્મમાં આગમનું મહત્ત્વ અત્યંત ઊંચું છે, પરંતુ માત્ર બાહ્ય ક્રિયા કરતાં આંતરિક ભાવ વધારે મહત્વનો છે. આગમ પ્રત્યેનો સાચો આદર તેના પઠન, મનન અને આચરણથી પ્રગટ થાય છે.

આધ્યાત્મિક સમજણ

૪૫ આગમોનું આચમન જો શ્રદ્ધા, વિનય અને જ્ઞાનપ્રાપ્તિની ભાવનાથી કરવામાં આવે, તો તે આત્માને શાંત, નમ્ર અને ધર્મમાર્ગી બનાવવામાં સહાયક બની શકે છે.

પરંતુ જો તે માત્ર ક્રિયા તરીકે થાય અને જીવનમાં આગમના ઉપદેશો ન ઉતરે, તો તેનો પૂર્ણ આધ્યાત્મિક લાભ મળતો નથી. જૈન દૃષ્ટિએ સાચું આચમન એટલે:

• મિથ્યાત્વનો ત્યાગ,
• રાગ-દ્વેષની શાંતિ,
• અહિંસાનું પાલન,
• અને આત્મજ્ઞાન તરફ પ્રગતિ.

નિષ્કર્ષ

૪૫ આગમોનું આચમન શ્રદ્ધાપૂર્વક કરવામાં આવે તો તે શુભ ભાવનાનું સાધન છે. પરંતુ તેનો સાચો સાર એ છે કે આપણે આગમના જ્ઞાનને માત્ર વંદન ન કરીએ, પરંતુ જીવનમાં ઉતારવાનો પ્રયત્ન કરીએ.