જવાબ

નવકારસી એટલે સૂર્યોદય પછી લગભગ 48 મિનિટ સુધી ખાવા-પીવાનું ન કરવું. ત્યારબાદ જ આહાર અથવા પાણી લેવું.

સમજણ

જૈન ધર્મમાં નવકારસી એક પ્રકારનો નિયમ છે, જેમાં વ્યક્તિ સૂર્યોદય પહેલાં અને સૂર્યોદય પછી થોડો સમય સુધી આહારથી દૂર રહે છે.

સામાન્ય રીતે:

• સૂર્યોદય પછી 48 મિનિટ પૂરી થાય પછી જ ખાવું-પીવું.
• આ સમય દરમ્યાન આત્મચિંતન, પ્રાર્થના, નવકાર મંત્ર, સામાયિક અથવા સ્વાધ્યાય કરવો ઉત્તમ માનવામાં આવે છે.
• નવકારસીનો હેતુ માત્ર ઉપવાસ નથી, પરંતુ ઇન્દ્રિય નિયંત્રણ અને સંયમ વધારવાનો છે.

આધ્યાત્મિક સમજણ

નવકારસી આપણને શીખવે છે કે દિવસની શરૂઆત સંયમ, જાગૃતિ અને ધર્મભાવથી કરવી જોઈએ. આ નિયમથી મન પર નિયંત્રણ આવે છે અને આત્મા તરફ ધ્યાન વળે છે.

સાર

નવકારસી એટલે સૂર્યોદય પછી 48 મિનિટ સુધી આહાર-પાણીનો ત્યાગ કરીને સંયમપૂર્વક દિવસની શરૂઆત કરવી.