જવાબ

જૈન પરંપરા મુજબ વર્તમાન પાંચમા આરાના જીવો અહીંથી મરીને વધુમાં વધુ ત્રીજી નરક સુધી જઈ શકે છે.

સમજૂતી

જૈન કાળચક્ર પ્રમાણે આપણે હાલમાં અવસર્પિણી કાળના પાંચમા આરામાં છીએ, જેને દુઃષમ આરા કહેવામાં આવે છે.

આ આરામાં જીવોનાં આયુષ્ય, શક્તિ, સંઘયણ, સાધના-ક્ષમતા વગેરે પહેલાંના આરાઓની સરખામણીએ ઓછાં હોય છે. તેથી વર્તમાન પાંચમા આરામાંથી મરણ પામેલા જીવો માટે પરંપરાગત રીતે કહેવામાં આવે છે કે તેઓ:

• અધોલોકમાં વધુમાં વધુ ત્રીજી નરક સુધી જઈ શકે છે.
• ચોથીથી સાતમી નરક સુધી જવાની શક્તિ/યોગ્યતા આ આરાના જીવમાં નથી માનવામાં આવતી.

આધ્યાત્મિક સમજ

આ વાત આપણને ભય પેદા કરવા માટે નથી, પરંતુ સાવચેત કરવા માટે છે. પાંચમા આરામાં પણ હિંસા, અસત્ય, ચોરી, અબ્રહ્મચર્ય, પરિગ્રહ, ક્રોધ, માન, માયા, લોભ જેવા પાપભાવોથી દુર્ગતિનું બંધ થઈ શકે છે.

તેથી જૈન ધર્મ આપણને કહે છે:

• પાપથી બચવું,
• અહિંસા અને સંયમ પાળવો,
• સમ્યક દર્શન તરફ પ્રયત્ન કરવો,
• અને આત્મકલ્યાણ માટે જાગૃત રહેવું.

Takeaway

વર્તમાન પાંચમા આરામાંથી જીવ વધુમાં વધુ ત્રીજી નરક સુધી જઈ શકે છે — પણ સાચો ધર્મ એ છે કે આપણે નરકગતિથી બચીને આત્મકલ્યાણ તરફ પ્રયત્ન કરીએ.