સવારનાં મંત્રો અને સ્તોત્ર

સવારે ઉઠ્યા પછી જૈન પરંપરામાં સૌથી પહેલા ભાવપૂર્વક નવકાર મંત્રનું સ્મરણ કરવું શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.

૧. નવકાર મંત્ર

ણમો અરિહંતાણં
ણમો સિદ્ધાણં
ણમો આયરિયાણં
ણમો ઉવજ્ઝાયાણં
ણમો લોયે સવ્વસાહૂણં
એસો પંચ ણમોક્કારો
સવ્વપાવપ્પણાસણો
મંગલાણં ચ સવ્વેસિં
પઢમં હવઇ મંગલં

અર્થ

• અરિહંતોને નમસ્કાર.
• સિદ્ધોને નમસ્કાર.
• આચાર્યોને નમસ્કાર.
• ઉપાધ્યાયોને નમસ્કાર.
• સર્વ સાધુ-સાધ્વીઓને નમસ્કાર.

આ પંચ પરમેષ્ઠીને કરેલો નમસ્કાર સર્વ પાપોનો નાશ કરનાર છે અને સર્વ મંગલોમાં પ્રથમ મંગલ છે.

૨. સવારની ભાવના

હે પરમાત્મા!
આજનો દિવસ મારા માટે શુદ્ધ ભાવ, સમ્યક વિચાર અને અહિંસામય જીવનનો બને.
મારા મન, વચન અને કાયાથી કોઈ જીવને દુઃખ ન પહોંચે.
મને ક્રોધ, માન, માયા અને લોભથી દૂર રહેવાની શક્તિ મળે.
હું ક્ષમા, વિનય, દયા અને સંયમના માર્ગે ચાલું.

૩. મંગલ ભાવના

સર્વે જીવો સુખી થાય.
સર્વે જીવો નિર્ભય બને.
સર્વે જીવો શાંતિ પામે.
મારા મનમાં કોઈ પ્રત્યે રાગ, દ્વેષ કે વૈરભાવ ન રહે.

૪. ક્ષમા ભાવના

હું સર્વ જીવોને ક્ષમા કરું છું.
સર્વ જીવો મને ક્ષમા કરે.
મારો સર્વ જીવો સાથે મૈત્રીભાવ રહે.
મારો કોઈ જીવ સાથે વૈરભાવ ન રહે.

સવારમાં શું કરવું?

• શાંત મનથી નવકાર મંત્રનું સ્મરણ કરવું.
• પંચ પરમેષ્ઠી પ્રત્યે વિનયભાવ રાખવો.
• દિવસભર અહિંસા, સત્ય, અચૌર્ય, બ્રહ્મચર્ય અને અપરિગ્રહના ભાવ રાખવા.
• ક્રોધ, અહંકાર, કપટ અને લોભથી બચવાનો સંકલ્પ કરવો.

Takeaway

સવારની શરૂઆત નવકાર મંત્ર અને શુદ્ધ ભાવનાથી થાય તો આખો દિવસ વધુ શાંત, સંયમી અને ધાર્મિક ભાવથી પસાર થાય છે.