Answer

Jain Dharma પ્રમાણે કર્મનો બંધ (Karma Bandh) મુખ્યત્વે 2 પ્રકારે સમજવામાં આવે છે:

• ભાવ બંધ
• દ્રવ્ય બંધ

અને કર્મબંધના કારણો સામાન્ય રીતે 5 માનવામાં આવે છે:

• મિથ્યાત્વ — ખોટી શ્રદ્ધા
• અવિરતિ — સંયમનો અભાવ
• પ્રમાદ — આધ્યાત્મિક બેદરકારી
• કષાય — ક્રોધ, માન, માયા, લોભ
• યોગ — મન, વચન, કાયાની પ્રવૃત્તિ

Explanation

ભાવ બંધ એટલે આત્માના અંદરના ભાવો — જેમ કે રાગ, દ્વેષ, કષાય — દ્વારા કર્મ બંધાવું.

દ્રવ્ય બંધ એટલે કર્મવર્ગણાઓ આત્મા સાથે વાસ્તવમાં જોડાઈ જાય તે.

જ્યારે આત્મા મિથ્યાત્વ, અવિરતિ, પ્રમાદ, કષાય અને યોગથી પ્રવર્તે છે, ત્યારે કર્મનો આસ્રવ થાય છે અને પછી કર્મનો બંધ થાય છે.

Spiritual Understanding

કર્મબંધનું મૂળ કારણ બહારની વસ્તુઓ નથી, પરંતુ આત્માના પોતાના ભાવો છે. એટલે Jain Dharma માં ભાવશુદ્ધિ, સમ્યક દર્શન, સંયમ અને કષાયનો ક્ષય અત્યંત મહત્વનો માનવામાં આવે છે.

Takeaway

કર્મબંધને ટાળવા માટે મન, વચન અને કાયાની શુદ્ધિ સાથે ક્રોધ, માન, માયા અને લોભને ઓછા કરવાનું જરૂરી છે.