જવાબ

શાંતિધારા પાઠનો અર્થ ગુજરાતી માં સંક્ષેપે એવો છે કે:

“હે અરિહંત પરમાત્મા, આપના પવિત્ર ચરણોમાં ભક્તિપૂર્વક જળધારા અર્પણ કરીને અમે સર્વ જીવોના કલ્યાણ, શાંતિ, સુખ, સમતા અને આધ્યાત્મિક ઉન્નતિની પ્રાર્થના કરીએ છીએ.”

સમજણ

શાંતિધારા બે શબ્દોથી બનેલો છે:

• શાંતિ = મન, વચન, કાયાની શાંતિ; કલહ, દુઃખ અને અશુભ ભાવોથી મુક્તિ
• ધારા = સતત પ્રવાહ, સામાન્ય રીતે પવિત્ર જળ અથવા દ્રવ્યની ધારા

જૈન મંદિરમાં શાંતિધારા કરતી વખતે ભગવાનની પ્રતિમા ઉપર પવિત્ર જળ અથવા સુગંધિત દ્રવ્યની ધારા અર્પણ કરવામાં આવે છે. આ બાહ્ય ક્રિયા દ્વારા ભક્ત પોતાના અંતરમાં પણ શાંતિ, વિનય અને શુદ્ધ ભાવ જાગૃત કરે છે.

શાંતિધારા પાઠનો ભાવાર્થ

શાંતિધારા પાઠમાં સામાન્ય રીતે આવા ભાવો વ્યક્ત થાય છે:

• સર્વ જીવોમાં શાંતિ રહે.
• રાગ, દ્વેષ, ક્રોધ, માન, માયા અને લોભ શાંત થાય.
• મનુષ્યના જીવનમાં સમ્યક દર્શન, સમ્યક જ્ઞાન અને સમ્યક ચારિત્રની વૃદ્ધિ થાય.
• ધર્મ, દયા, ક્ષમા અને અહિંસાનો વિકાસ થાય.
• લોકમાં સુખ, શાંતિ અને કલ્યાણ રહે.

આધ્યાત્મિક અર્થ

જૈન ધર્મમાં શાંતિધારા માત્ર વિધિ નથી. તેનો મુખ્ય ભાવ છે:

• અહંકારનો ત્યાગ
• વિનયભાવની વૃદ્ધિ
• આત્માની શુદ્ધિ તરફ પ્રયાણ
• સર્વ જીવો માટે મંગળભાવ

ભગવાનને શાંતિધારા અર્પણ કરતી વખતે ભક્ત પોતાના મનમાં એવો ભાવ રાખે છે કે જેમ પાણીની ધારા પ્રતિમાને સ્પર્શે છે, તેમ મારા અંતરના કષાયો પણ શાંત થાય અને આત્મામાં શાંતિ પ્રગટે.

ટેકઅવે

શાંતિધારા પાઠનો મૂળ અર્થ છે — ભગવાનની ભક્તિ દ્વારા પોતાના અંતરમાં શાંતિ, સમતા, ક્ષમા અને સર્વજીવ કલ્યાણનો ભાવ જગાવવો.