જવાબ

પ્રભુનું લાંછન એટલે તીર્થંકર ભગવાનની ઓળખ માટે દર્શાવવામાં આવતું વિશેષ ચિહ્ન.

દરેક તીર્થંકર ભગવાનનું એક અલગ લાંછન હોય છે, જેના દ્વારા તેમના પ્રતિમા-સ્વરૂપની ઓળખ થાય છે.

સમજણ

જૈન મંદિરોમાં તીર્થંકર ભગવાનની પ્રતિમાઓ સામાન્ય રીતે શાંતિમય અને સમાન ધ્યાનમુદ્રામાં હોય છે. તેથી કયા તીર્થંકર ભગવાનની પ્રતિમા છે તે ઓળખવા માટે પ્રતિમાના આસન અથવા પાટિયા પર તેમનું લાંછન દર્શાવવામાં આવે છે.

ઉદાહરણ તરીકે:

• શ્રી ઋષભદેવ ભગવાનનું લાંછન — બળદ
• શ્રી અજિતનાથ ભગવાનનું લાંછન — હાથી
• શ્રી સંભવનાથ ભગવાનનું લાંછન — ઘોડો
• શ્રી પાર્શ્વનાથ ભગવાનનું લાંછન — સર્પ
• શ્રી મહાવીર સ્વામી ભગવાનનું લાંછન — સિંહ

આધ્યાત્મિક સમજણ

લાંછનનો હેતુ ભગવાનની ઓળખ કરાવવાનો છે. જૈન ધર્મમાં પૂજા કોઈ ચિહ્નની નથી, પરંતુ તીર્થંકર ભગવાનના શુદ્ધ આત્મસ્વરૂપ, વિતરાગતા અને કેવળજ્ઞાનના ગુણોની થાય છે.

સાર

પ્રભુનું લાંછન એટલે તીર્થંકર ભગવાનની ઓળખ માટેનું પવિત્ર ચિહ્ન, જે તેમના પ્રતિમા-સ્વરૂપને ઓળખવામાં મદદ કરે છે.