જવાબ

ગરુડ યક્ષ અને નિર્વાણી દેવી જૈન પરંપરામાં શ્રી સુપાર્શ્વનાથ ભગવાનના શાસનદેવ અને શાસનદેવી તરીકે માનવામાં આવે છે.

• ગરુડ યક્ષ — શ્રી સુપાર્શ્વનાથ ભગવાનના યક્ષ
• નિર્વાણી દેવી — શ્રી સુપાર્શ્વનાથ ભગવાનની યક્ષિણી / શાસનદેવી

સમજણ

જૈન ધર્મમાં દરેક તીર્થંકર ભગવાન સાથે એક યક્ષ અને એક યક્ષિણીનો ઉલ્લેખ મળે છે. તેમને સામાન્ય રીતે શાસનદેવ અને શાસનદેવી કહેવામાં આવે છે.

તેઓ તીર્થંકર ભગવાનના ઉપાસ્ય નથી, પરંતુ તીર્થંકર ભગવાનના શાસન સાથે સંકળાયેલા દૈવી સહાયક રૂપે માનવામાં આવે છે.

આધ્યાત્મિક સમજણ

જૈન ધર્મમાં મુખ્ય આરાધ્ય તો માત્ર:

• અરિહંત ભગવાન
• સિદ્ધ ભગવાન
• આચાર્ય
• ઉપાધ્યાય
• સાધુ-સાધ્વી ભગવંતો

એમ પંચ પરમેષ્ઠી છે. યક્ષ-યક્ષિણી પ્રત્યેની ભક્તિ પરંપરાગત રીતે સહાયક ભાવથી કરવામાં આવે છે, પરંતુ મોક્ષમાર્ગનો આધાર સમ્યગ્દર્શન, સમ્યગ્જ્ઞાન અને સમ્યકચારિત્ર છે.

સાર

ગરુડ યક્ષ અને નિર્વાણી દેવી, સાતમા તીર્થંકર શ્રી સુપાર્શ્વનાથ ભગવાનના શાસનદેવ અને શાસનદેવી છે.