જૈન ધર્મ મા એક બે નહી પણ ચોવીસ જ તિર્થંકર કેમ
જવાબ
જૈન ધર્મમાં દરેક અર્ધકાળમાં ૨૪ તીર્થંકર થાય છે — એક-બે નહીં, પરંતુ ચોવીસ. આ જૈન પરંપરામાં સ્વીકારાયેલું બ્રહ્માંડના કાળચક્રનું સિદ્ધાંત છે.
તીર્થંકર કોઈ ઈશ્વર દ્વારા મોકલાયેલા નથી; તેઓ એવા મહાપુરુષો છે જે પોતે સંપૂર્ણ આત્મજ્ઞાન પ્રાપ્ત કરે છે અને પછી ચતુર્વિધ સંઘની સ્થાપના કરીને જીવને મોક્ષમાર્ગ બતાવે છે.
સમજૂતી
જૈન દર્શન પ્રમાણે સમય અનાદિ-અનંત છે અને તે બે ભાગમાં વહે છે:
- ઉત્સર્પિણી — ઉન્નતિનો અર્ધકાળ
- અવસર્પિણી — અવતરણનો અર્ધકાળ
દરેક ઉત્સર્પિણી અને અવસર્પિણીમાં ૨૪ તીર્થંકર થાય છે. અત્યારે આપણે અવસર્પિણી કાળમાં છીએ, અને આ કાળના ૨૪મા તીર્થંકર ભગવાન મહાવીર સ્વામી છે.
ચોવીસ સંખ્યા શા માટે જ છે — તેનો કારણ જૈન પરંપરામાં કાળચક્રની વ્યવસ્થા તરીકે સમજાવવામાં આવે છે. આ ગણતરી માનવ કલ્પના કે પસંદગીથી નથી, પરંતુ જૈન આગમ અને પરંપરામાં સ્વીકારાયેલ બ્રહ્માંડવ્યવસ્થા છે.
આધ્યાત્મિક સમજ
તીર્થંકરોનો મુખ્ય હેતુ છે:
- સમ્યક દર્શન, સમ્યક જ્ઞાન અને સમ્યક ચારિત્રનો માર્ગ બતાવવો
- અહિંસા, સત્ય, અચૌર્ય, બ્રહ્મચર્ય અને અપરિગ્રહનો ઉપદેશ આપવો
- જીવોને કર્મબંધનથી મુક્ત થવાનો માર્ગ સમજાવવો
દરેક તીર્થંકર પોતાનું જીવન મોક્ષમાર્ગનું જીવંત ઉદાહરણ બનાવે છે. તેથી જૈન ધર્મમાં ૨૪ તીર્થંકરોની આરાધના કરવામાં આવે છે, કારણ કે તેઓ મુક્તિનો માર્ગ પ્રકાશિત કરનારા છે.
સાર
જૈન ધર્મમાં ચોવીસ તીર્થંકર હોવું કોઈ સામાન્ય સંખ્યા નથી, પરંતુ જૈન બ્રહ્માંડવિજ્ઞાન અને કાળચક્ર મુજબની નિશ્ચિત આધ્યાત્મિક વ્યવસ્થા છે. તેઓ બધા જીવોને આત્મજાગૃતિ અને મોક્ષ તરફ દોરી જનાર મહાન માર્ગદર્શક છે.