મોક્ષશિલા દેખાવમાં કેવી હોય છે? કેવડી હોય છે?
Answer
જૈન ધર્મ અનુસાર મોક્ષશિલા લોકાકાશના સૌથી ઉપરના ભાગે આવેલું સ્થાન છે, જ્યાં સિદ્ધાત્માઓ રહે છે. તેને સામાન્ય પથ્થર કે ભૌતિક શિલા જેવી માનવી નથી.
તેના વર્ણન અંગે પરંપરાગત રીતે કહેવામાં આવે છે કે:
- મોક્ષશિલા અર્ધચંદ્રાકાર છે.
- તે લોકાકાશના એકદમ ઉપરના છેડે સ્થિત છે.
- તેના ઉપર અલોકાકાશ છે.
- સિદ્ધ થયેલા આત્માઓ ત્યાં અનંતકાલ સુધી સ્થિર રહે છે.
કેવડી હોય છે?
મોક્ષશિલાનું માપ સામાન્ય માનવીય માપથી સમજવું સરળ નથી. જૈન કોસ્મોલોજી પ્રમાણે તેના માપનું વર્ણન યોજન જેવા પ્રાચીન માપમાં થાય છે. જુદા-જુદા ગ્રંથો અને પરંપરાગત વર્ણનોમાં તેની સમજ વિશાળ કોસ્મિક માપદંડથી આપવામાં આવે છે.
સરળ રીતે કહીએ તો, તે કોઈ નાનું ભૌતિક સ્થાન નથી, પરંતુ લોકાકાશના શિખરે આવેલું અત્યંત સૂક્ષ્મ અને દિવ્ય આધ્યાત્મિક ક્ષેત્ર છે.
Spiritual Understanding
મોક્ષશિલાનું મુખ્ય મહત્વ તેના આકાર કે કદમાં નથી, પરંતુ એમાં છે કે ત્યાં પહોંચેલો આત્મા:
- જન્મ-મરણથી સંપૂર્ણ મુક્ત થાય છે,
- કર્મોથી સંપૂર્ણ મુક્ત બને છે,
- અનંત જ્ઞાન, અનંત દર્શન, અનંત સુખ અને અનંત વીર્ય પ્રાપ્ત કરે છે,
- સિદ્ધ અવસ્થામાં સદાકાળ રહે છે.
Takeaway
મોક્ષશિલા જૈન ધર્મમાં આત્માની અંતિમ મુક્તિનું સ્થાન છે. તેને ભૌતિક પથ્થર તરીકે નહીં, પરંતુ સિદ્ધાત્માઓના નિવાસસ્થાન તરીકે સમજવું જોઈએ.