પર્યુષણ એ તીર્થ નથી, પરંતુ જૈન ધર્મમાં અતિ મહત્ત્વપૂર્ણ પર્વ છે. પર્યુષણ શબ્દનો અર્થ છે—"સર્વ પાપોથી દૂર રહેવું" અથવા "આત્માને શુદ્ધ બનાવવાનો પ્રયત્ન". આ પર્વ જૈન ધર્મના શ્વેતામ્બર અને દિગંબર બંને સંપ્રદાયોમાં ખૂબ જ ભવ્ય રીતે મનાવવામાં આવે છે.

શ્વેતામ્બર સંપ્રદાયમાં પર્યુષણ પર્વ ૮ દિવસ (અઠવાડીયું) અને દિગંબર સંપ્રદાયમાં ૧૦ દિવસ (દશલક્ષણા પર્યુષણ) સુધી ઉજવાય છે. આ અવધિ દરમ્યાન જૈનો ઉપવાસ, પ્રતિક્રમણ, આત્મચિંતન, શાસ્ત્રપારાયણ, ક્ષમાયાચના અને દયા-મિત્રી જેવા સાત્વિક કાર્ય કરે છે.

સારાંશરૂપે, પર્યુષણ એ તીર્થ નથી પણ જૈન ધર્મમાં આત્મશુદ્ધિ અને ક્ષમાયાચનાનું પવિત્ર પર્વ છે.