जिनजी पार्श्व प्रभुथी वरश अढीसे अंतरे, होंसे चोविसमो तीर्थंकर जिन परिमाण, केशी स्वामी मुखथी एवी वाणी सांभळी, साची साची हुई ते म्हारे अमृत वाण….. हालो हालो हालो हालो म्हारा नंदने रे…..
આ પંક્તિઓ કોઈ શાસ્ત્રીય સૂત્ર નહીં પરંતુ લોકપ્રિય જૈન ગરબા/ભજનનો ભાગ છે. તેમાં પારશ્વનાથ ભગવાનથી લઈ ચોવીસમો તીર્થંકર ભગવાન મહાવીર સુધીની પરંપરાનો સ્મરણ અને ઉપદેશની મીઠાશ ગાવવામાં આવે છે.
સરળ અર્થ (પંક્તિવાર)
- “જિન્જી પારશ્વ પ્રભુથી… અંતરે” – ભગવાન પારશ્વનાથના સમયથી લઈને આગળ સુધી, તીર્થંકર પરંપરાનું સ્મરણ.
- “હોંસે ચોવીસમો તીર્થંકર જિન પરિમાણ” – 24મા તીર્થંકર ભગવાન મહાવીરના પૂર્ણ ગુણો અને મહિમાનો વંદન.
- “કાશી/કેશી સ્વામી મુખથી એવી વાણી સાંભળી” – પારશ્વનાથના શિષ્ય કેશી સ્વામીએ આપેલી ઉપદેશવાણી (જે અમૃત જેવી છે) આપણે સાંભળી.
- “સાચી સાચી થઈ તે મારા અમૃત વાણ” – આ વાણી સત્ય છે, જીવનને કલ્યાણ તરફ દોરે છે.
- “હાલો હાલો… મારા નંદને રે” – ભક્તિને આમંત્રણ: આવો, ધર્મરসে જોડાઓ, આનંદ કરો.
પરંપરાગત પૃષ્ઠભૂમિ
- કેશી સ્વામી પારશ્વનાથના શિષ્ય ગણાય છે. જૈન પરંપરામાં “કેશી–ગૌતમ સંવાદ” પ્રખ્યાત છે, જ્યાં ગૌતમ સ્વામી (ભગવાન મહાવીરના મુખ્ય ગણધર) સાથે સંવાદ દ્વારા માર્ગની એકતા સ્પષ્ટ થાય છે. પારશ્વનાથકાળે ચાર મહાવ્રતનો નિર્ધાર હતો અને મહાવીર ભગવાને બ્રહ્મચર્યને સ્વતંત્ર કરીને પાંચ મહાવ્રતરૂપે સ્પષ્ટતા કરી; તત્ત્વમાં માર્ગ એક જ માનવામાં આવે છે.
- દિગંબર અને શ્વેતાંબર બંને પરંપરાઓમાં આ સંવાદનો આધ્યાત્મિક સાર સ્વીકારાયેલો છે; સમયગણના જેવી ઐતિહાસિક વિગતોમાં મતફેર હોઈ શકે, પણ ઉપદેશનો ભાવ સમાન છે.
આ ભજનનો મર્મ
- તીર્થંકરોની પરંપરા અને આચાર્યોના ઉપદેશને સત્ય “અમૃત વાણી” માનવી, ભક્તિ અને સદ્ધર્મમાં આનંદપૂર્વક જોડાવું — એટલું જ તેનો હેતુ છે.