Naamkarm ni prakruti na names
Naam‑karm (નામકર્મ) ની 93 ઉત્તર‑પ્રકૃતિઓના નામ — પરંપરાગત ચાર સમૂહ મુજબ
A. પિંડ પ્રકૃતિઓ
- ગતિ (4): દેવ‑ગતિ, મનુષ્ય‑ગતિ, તિર્યંચ‑ગતિ, નરક‑ગતિ
- જાતિ (5): એકેન્દ્રિય, દ્વિન્દ્રિય, ત્રીન્દ્રિય, ચતુરિન્દ્રિય, પંચેન્દ્રિય
- શરીર (5): ઔદારીક શરીર, વૈક્રિય શરીર, આહારક શરીર, તેજસ શરીર, કર્મણ શરીર
- અંગોપાંગ (3): ઔદારીક અંગોપાંગ, વૈક્રિય અંગોપાંગ, આહારક અંગોપાંગ
- બંધન (5): ઔદારીક બંધન, વૈક્રિય બંધન, આહારક બંધન, તેજસ બંધન, કર્મણ બંધન
- સંઘટના (5): ઔદારીક સંઘટના, વૈક્રિય સંઘટના, આહારક સંઘટના, તેજસ સંઘટના, કર્મણ સંઘટના
- સંહનન (હાડ‑જોડ) (6): વજ્રૃષભનારાચ, ઋષભનારાચ, નારાચ, અર્ધનારાચ, કિલિક, સેવર્ત/છેદપ્રષ્ઠ
- સંસ્થાન (દેહની સમરૂપતા) (6): સમચતુરસ્ર, ન્યગ્રોધપરિમંડલ, સાડી, કુબજ, વામન, હુણ્ડ
- વર્ણ (5): કૃષ્ણ, નીલ, લોહિત, હરિદ્ર, શ્વેત
- ગંધ (2): સુરભિ, દુર્ગંધ
- રસ (5): તિક્ત, કષાય, આમલ, મધુર, લવણ
- સ્પર્શ (8): ગુરુ, લઘુ, મૃદુ, ખર, શીત, ઉષ્ણ, સ્નિગ્ધ, રૂક્ષ
B. અનુપૂર્વી (4): દેવ‑અનુપૂર્વી, મનુષ્ય‑અનુપૂર્વી, તિર્યંચ‑અનુપૂર્વી, નરક‑અનુપૂર્વી
C. વિહાયોગતિ (ગતિનો પ્રકાર) (2): પ્રસસ્ત વિહાયોગતિ, અપ્રસસ્ત વિહાયોગતિ
D. પ્રત્યેક પ્રકૃતિઓ (8): પરાઘાત, ઉચ્છ્વાસ, આતાપ, ઉદ્દ્યોત, અગુરુલઘુ, તીર્થંકર‑નામ, નિર્માણ, ઉપાઘાત
E. ત્રાસદશક (10): ત્રાસ, બદર, પર્યાપ્ત, પ્રત્યેક/વ્યક્તિ, સ્થિર, શુભ, શુભાગ, સુસ્વર, અધેય, યશઃકીર્તિ
F. સ્થાવરદશક (10): સ્થાવર, સૂક્ષ્મ, અપર્યાપ્ત, સાધારણ, અસ્થિર, અશુભ, દુર્ભાગ, દુઃસ્વર, અનાધેય, અયશઃકીર્તિ
નોંધ
- ઉપરોક્ત યાદી તત્વાર્થસૂત્ર પરંપરા મુજબ 93 ઉત્તર‑પ્રકૃતિઓનું સંકલન છે. દિગંબર અને શ્વેતાંબર બંને પરંપરામાં સંખ્યા સમાન છે; નામોમાં સૂક્ષ્મ ભાષાંતર‑ફેરફાર શક્ય છે, અર્થ એક જ રાખવામાં આવે છે.
- નામ‑કર્મ અઘાતિયા કર્મોમાં આવે છે અને દેહ‑રચના, રૂપ‑ગુણ, અવસ્થાઓ વગેરે નક્કી કરે છે.