7 પ્રકારના વ્યસન
જૈન દર્શનમાં “સપ્ત વ્યસન” (7 પ્રકારના વ્યસન) આ પ્રમાણે જણાવ્યા છે:
- જુગાર (dyūta)
- દારૂ/માદક પદાર્થોનું પાન (pāna)
- માંસાહાર (māṁsa-bhojana)
- વૈશ્યા-ગમન/વેશ્યારમણ (veśyā-gamana)
- શિકાર/મૃગયા (mṛgayā)
- ચોરી (steya)
- પરસ્ત્રી-ગમન/વ્યભિચાર (paradarā-gamana)
અર્થ અને જૈન દૃષ્ટિ:
- આ બધા વ્યસનો રાગ-દ્વેષ અને કષાયોને ઉશ્કેરે છે, પાપ કર્મનું બંધ કરાવે છે, સમ્યક્ત્વ અને વ્રતોમાં અવરોધ કરે છે. તેથી શ્રાવક માટે તેમને સંપૂર્ણ રીતે છોડવા કહેલ છે.
પરંપરાગત નોંધ:
- દિગંબર શ્રાવકાચાર ગ્રંથોમાં “સપ્ત વ્યસન” તરીકે સ્પષ્ટ યાદી મળે છે.
- શ્વેતાંબર આગમોમાં “સપ્ત વ્યસન” શબ્દપ્રયોગ સ્પષ્ટ ન હોવા છતાં, ઉપરોક્ત દોષોનો નિષેધ સ્પષ્ટ રીતે ઉપદેશિત છે.