Panchkhan parwa ni vidhi
Panchkhan Parva ni saral vidhi (paramparagat Jain paddhati anusar)
Note:
- Panchkhan Parva loko alag-alag pradesh/deri–sangh ma thodi farak rite manave chhe. Ahiya ek saral, maryadit vidhi aapi chhe je Shwetambar ane Digambar banne ma yogya rehvay tevi chhe. Tamara sangh ni maryada anusar shabdo/stotra ma nanakda farako thai shake.
- Murtipujak ma pratima/swapakshalay hoy to te samaksh; Sthanakvasi/Terapanthi ma granth-sthapana samaksh.
Tayyari
- Shuddh sthan, asan, pavitra bhav.
- Dravya: jal/achman, pushp/patr (jo maryada hoy), dhoop–deep (murtipujak).
- Pachkhan/Pachakkhan arthaat pratyakhyan mate ni niyamit maryada.
Step-by-step vidhi 1) Nissihi (3 vaar) - Bahya karyoma thi man ne pacho leine dharmakarya ma sthir banavo.
2) Navkar Mantra - 9 ke 27 vaar shraddha thi uchcharan. - Sarva Arihant–Siddha–Acharya–Upadhyaya–Sadhu prati vinay-bhav.
3) Guru/Vandan - Shwetambar: Acharyadev/Sadhu-Sadhvi ne vandan (uchit sutro saathe). - Digambar: Panchindiya/Devvandan ni paddhati pramane vandan-bhav.
4) Sāmāyik (lagbhag 48 minute) - Ek sthir asan ma sama-bhav, pratikul–anukula samta. - Shuddhopayog par dhyan.
5) Ālocanā–Pratikraman - Aaj sudhi na asata pravrutti na aparadhone niyamthi svikāri maafi mango. - Sankshep rup: “micchāmi dukkadam” thi sarvajiivo pase kshamāprārthanā. - Shwetambar: Avashyaks ni sankshep paddhati (Iryāvahiyā, sutra-pāth maryada anusar). - Digambar: Kshamāpaṇā–stav, Logassa/Chaturvimsati-stava, Tatvapaṭha anusmaran.
6) Pachkhan (Pratyākhyān) – “Panchkhan” no mūl bhāv - Aagal na samay/diwas māṭe spashta vrat ni sankalp: - bhojan maryada (upvās/ekāsan/ayambil māthi yogya), - bachan maryada (asatya, apvād, krodh ityādi thi virati), - indriya-niyantran (rātri-bhojan tyāg, anarth-dand tyāg), - jiv-dayā (ahinsā, abhaya-dān bhāv), - adhyātma-sādhanā (nitya sāmāyik/jaap/paath). - Sankalp spashṭ shabdo ma bolo.
7) Kāyotsarga/Kausagga - Sthir ubhā/baithā rahine shuddh ātmā par dhyān. - Namokār-jāp athvā shuddhopayog nu dhyān.
8) Stav–Stotra - Paramparā anusar: - Shwetambar: Aarti–Mangal Dīp, Uvasaggahar Stotra ityādi je maryada hoy. - Digambar: Bhaktāmara, Logassa/Chaturvimsati, Kshamāpaṇā-stotra, Aarati.
9) Sarvavyāpi Kshamā–Prārthanā - “Michchhāmi Dukkadam/Sāvadhāna Khamemi” jevi maryada anusar sarvajivone kshamā–yāchanā.
10) ParyāvSaman / Udvasan - Ant ma shāntipāth, mangalāshīrvād. Jo pachhi upvās/ekāsan hoy to maryada anusar.
Paramparānu vishesha dhyān
- Shwetambar (Murtipujak/Sthanakvasi/Terāpanthi):
- Digambar:
Saras saṅkṣep arth
- Panchkhan/Pachakkhan no mūl uddeshya: “āgāmi avadhi mā dosh na thay te māṭe spasht tyāg–sankalp,” satat samta, kshamā, ane ahinsāno abhyās. Ā vidhi dvārā man–vachan–kāyā ne pavitra kari ātmāni pragati par dhyān rākhu.
Note: Jo tamāra mandir/sangh mā Panchkhan Parva mate nishchit pustika/vidhi–pāth chāpeḷo hoy to te anusarj karsho; sthānik maryadā pramāṇit chhe.