નર્કના દ્વાર ના નામ
જૈન દર્શનમાં “નરકના અલગ-અલગ દ્વારના નામ” તરીકે કોઈ નિશ્ચિત યાદી નથી. શાસ્ત્રોમાં સાત નરક (ભૂમિઓ/સ્તરો)નાં નામ આવે છે. બહુવાર લોકો “દ્વાર” શબ્દથી નરકનાં સ્તરો અથવા ત્યાં લઈ જતાં પાપ-કારણોને સંકેત કરે છે.
સાત નરક (સ્તરો)નાં નામ 1) રત્નપ્રભા 2) શર્કરાપ્રભા 3) વાલુકાપ્રભા 4) પંકપ્રભા 5) ધૂમપ્રભા 6) તમઃપ્રભા 7) મહાતમઃપ્રભા
નરક તરફ લઈ જતાં મુખ્ય “દ્વાર” (કારણ) – શાસ્ત્રીય અર્થમાં
- મિથ્યાત્મ (ખોટો સમ્યક્ દ્રષ્ટિનો અભાવ)
- અવિરતિ (વ્રતોમાં અસ્થિરતા/અનિયમિતતા)
- પ્રમાદ (અલસતા, ઉદાસીનતા)
- કષાય: ક્રોધ, માન, માયા, લોભ
- યોગ (કાય, વચન, મનના અયોગ્ય પ્રવૃત્તિ-યોગ)
ઉપરના કારણો કર્મબંધને વધારીને જીવોને દુર્ગતિ—નરક ગતિ—તરફ ધકેલે છે. બંને પરંપરાઓ (શ્વેતાંબર અને દિગંબર)માં સાત નરકોનાં નામોમાં આ ભાવ અર્થ યથાવત્ ગણાય છે.