Malaga’s main Krishna konsa tap karte the
Aapka prashna Krishna ke “tap” par hai. Jain drishti se, Shri Krishna Vasudeva 63 Shalaka‑Purushon mein ganit hain aur Bhagwan Neminath (22veṁ Tirthankar) ke kuzīn the. Jain paramparā mein Krishna ko ek uttam grihasth‑shrāvak maana gaya hai—unhone sanyas nahin liya, isliye unka tap “grihasth‑dharma” ke anurūp batāyā jata hai:
- Bahya tap: anashan (upavās), unodari, vritti‑sankṣhep, rasa‑parityāg, kāya‑klesha, sanlinatā—yathā‑sambhav grihasth ke roop meṁ.
- Abhyantar (antarik) tap: prāyaścitta, vinay, vaiyāvritya (sevā), svādhyāy, kāyotsarga, dhyān.
- Paushadh vr̥at ka pālan aur svādhyāy/kāyotsarg kā viśeṣ mahattva batāyā jātā hai. Jain kathā‑paramparā meṁ Krishna ka ādarś tap‑prerak Bhagwan Neminath ko mānā gaya hai; atīśay tapasya to Tirthankar hi karte hain.
Digambar aur Shwetambar—donōṁ paramparāoṁ meṁ Krishna ka svarūp Vasudev aur Neminath ke samkalīn ke rūp meṁ svīkṛt hai; kathā‑vivaraṇ meṁ kuchh bhinnatā ho sakti hai, lekin unke tap ko grihasth‑shrāvak ke anusāsan ke rūp meṁ hi samjha jātā hai, sanyas‑dhāri muniyoṁ jaise dīrgha‑kalik tap ke rūp meṁ nahīṁ.
Adhik jankari ke liye dekhें: