અભક્ક્ષ્ય ખાનારને કઈ ગતી મળે
જૈન ધર્મમાં “અભક્ષ્ય” ખાવું મહાપાપ ગણાય છે. એથી હિંસા, પ્રમાદ અને કષાય (ક્રોધ‑માન‑માયા‑લોભ) વધે છે અને દુર્ગતિના આયુષ્યકર્મ બંધાય છે.
સારાંશ
- જેને અભક્ષ્ય ખાવાની જડબેસલાક આદત છે, જાણીને‑ઈરાદાપૂર્વક અને કષાય સાથે ખાય છે, તેને મુખ્યત્વે નરક ગતિ (નારક ગતિ) બંધાય છે.
- ઓછી તીવ્રતા હોય તો તિર્યંચ ગતિ (પશુ‑પક્ષી‑આદિ) બંધાવાનો પ્રભાવો વધારે હોય છે.
- અણજાણે થયા હોય અને તરત પ્રતિક્રમણ‑પ્રાયશ્ચિત કરીને દોષ છોડે તો પાપનો પ્રભાવ ઘટે છે; છતાં અભક્ષ્યનો ત્યાગ જરૂરી છે.
દિગંબર તથા શ્વેતાંબર—બંને પરંપરામાં અભક્ષ્યનો ત્યાગ અનિવાર્ય માનીને તેને દુર્ગતિનું કારણ જણાવાયું છે; ભાષ્ય‑વિગતો અલગ હોઈ શકે, પરંતુ નિષ્કર્ષ એક જ છે: અભક્ષ્ય ખાવાથી પાપ બંધાઈને નીચી ગતિ મળે છે.