Dhoop Pooja verse for shwetamber
Dhoop Pooja ke liye Shwetambar sampradaya mein aam taur par ek nishchit “verse” ya recitation nahi hai; yeh pooja aur stotraon ki pratha par nirbhar karta hai. Bahut log Dhoop-puja se pehle Navkar Mantra (Namokar Mantra) ya Mangla Vandana ka paath karte hain, taki supplication shuru ho jaye.
Sabase pramukh Jain sutra-ke anusar, Shwetambar/Jain dharma mein nimn likhit do mukhya aadhar hain:
- Navkar Mantra (Namo Arihantanam, Namo Siddhhanam, Namo Ayariyanam, Namo Upelkhanam, Namo Ulahlakhshanam, Namo Jinanam samma shasanam, Namo Arihantanaṁ)
- Mangalam ya Mangala Vandana (jo prarthana-krama ke anuroop hota hai)
Original text (Navkar Mantra; prakrit) Namo Arihantānaṁ Namo Siddhānaṁ Namo Ayariyo Namo Uliyaṇaṁ Namo Uḷḷākhāṇaṁ Namo Jina-anaṁ Namo Arihānta-naṁ
Artha (arth) – is mantra ka arth: “Aap sab Arihant (Jiv-jagat ke sammānita kshaya-pratikshak), Siddha, Ayariya (reliant jivatma), Upajjana (saat-sathi chetir), Ulākhā (tathāgyān), Jina, aur Arihanta ke pratima ko vandan” – yeh sab shraddha-pūrvak namkaran hai ki hum apne aap ko īshwar ki aur adhyatmik unnati ki or bhag de rahe hain.
Digambar vs. Shwetambar mein antar:
- Dono sampraday Navkar Mantra ko bahut mahatva dete hain, lekin pooja ke niyam, stotraon ki chaalan aur stotra-krama mein chhote-mote antar hote hain. Shwetambar ke avasar mein Dhoop-puja ke dauran Navkar ka paath aam roop se hota hai, jabki Digambar mein bhi yahi mool mantra hota hai par kuch sthano par alag Mangala Vandana ya bhajano ki vartalaap ho sakti hai.
- Krishna-purva ki sampradayik bhavnaon ya tirth darshan ki vidhi mein bhi kaye sthano par sthal-bhed ke roop mein farak mil sakta hai, lekin mool artha Navkar ka hi hota hai.
Agar aap chahte hain, main Navkar Mantra ki aur vistarit meanings (artha) ya Mangala Vandana ki prakrit/ Hindi vyakhya unke authentic Jain sources ke sandarbh se aapko de sakta hoon.