જૈન ધર્મ માટે પ્રાણ આપનાર
જૈન ધર્મમાં “પ્રાણ” માત્ર ભગવાન દ્વારા આપાયેલ નથી; આ જીવના શરીર ચાલતા રહેવા માટેનું પાંચ પ્રકારનું જીવન-વાતાવરણ (પ્યાંક) છે. જેવુ માળખું કે પ્રાણ, આપān (અપાન), વ્યાન, ઉદાન અને સમાના હોય છે. આ બધા બનાસ તો આત્મા અને કાર્માના આધારે સન્નિધિ છે; જીવન જ્યારે શરીર સિવાય નાશ પામે છે, ત્યારે આ પ્રાણો અસ્તિત્વમાં રહેતા નથી, પરંતુ આત્મા જિવિત રહેતો છે.
સમજૂતીમાં કેટલીક સરળ પંક્તિઓ:
- જૈન વિચારમાં દેવતા આત્મા માટે સૃષ્ટિ-સ્વરૂપ શક્તિ તરીકે ભગવાન ભક્તિ કરતાં નથી; જીવન-પ્રાણ જાતિના કર્મા, આખ્યપ્રશ્ન અને આત્માના પરિવર્તન પર નિર્ભર છે.
- ખંડન કે મુક્તિ મેળવવાથી પ્રાણતમોનો આડઅડોડ અવસાન થાય છે, પરંતુ આત્મા અડ્મા-અનંત પ્રકારના જન્મ-મરણ cadenasથી મુક્ત થવે છે.
જો તમને “પ્રાણ” વિશે પીડિત તરીગાઓ, આધ્યાત્મિક શાસ્ત્રો અને પાંચ પ્રાણ સંબંધિત વિશદ વિકલ્પો જોઈએ તો કહેવું; મહારાજા, સત્યના પાત્રો અને શુક્લ શાહત્તમાનुसार બંને દિગંભર-શ્વેતાંબર વિશદ અર્થમાં અલગ અર્થ આવે છે.