Navkar mantra se kitne sagar ke paap nasht hote hai
Navkār Mantra ke baare me śāstraon me jo vaakya aata hai, vah hai:
“Eso pañcha namokkāro savva-pāvappaṇāsano; maṅgalāṇaṃ cha savvesiṃ, paḍhamaṃ havai maṅgalaṃ.”
Saral arth:
- Eso pañcha namokkāro – ye pānch prakar ke param devon ko namaskār hai
- savva-pāvappaṇāsano – jo sab prakār ke pāpon (karm bandh) ko nasht karne vālā hai
- maṅgalāṇaṃ cha savvesiṃ, paḍhamaṃ havai maṅgalaṃ – sabhi maṅgal kāryon me ye sabse pahle aur sabse śreṣṭh maṅgal hai
Aapne jo pūchā: “Navkar mantra se kitne sāgar ke pāp nasht hote hai?”
Jain āgamon me aise kisi nirdisht “itne sāgar ke pāp” kā ank nahi diyā gaya. Bas itnā spasht likhā hai ki:
- ye mantra sarva pāp (sabhi pāp rūp karmo) ko naśt karne vālā hai,
- lekin śart ye hai ki samyak darshan, shraddhā, dhyān aur vinay-bhāv se jap kiya jāye.
Isliye:
- “Falāne itne sāgar ke pāp mit jāte hain” – ye adhikatar lok-vārtā / pravachan ki bhāvnātmik bhāṣā hoti hai,
- asal Jain siddhānt ke hisāb se, pāp ka naśh hona aapke bhāva, samyakta, aur ācharan par nirbhar hai, sirf ginti par nahi.
Dono, Digambar aur Śvetāmbara, dono paramparāon me Navkār ko “savva-pāvappaṇāsano” – sab pāpon ko nasht karne vālā maṅtra mānā gayā hai; “kitne sāgar” jaisā koi fixed ankh dono me nahi hai.
Navkār ka sahi upyog:
- lobh, krodh, mān, māyā ko kam karne ki niṣṭhā ke sāth jap
- ahiṃsā, satya, aparigrah kā palan
- dhyān ke sāth, dhīre-dhīre, arth ko samajh kar
Tab ye mantra anant sāgar tak jamā hue karmo ko dhīre-dhīre kṣīṇ karne me sahāyak banta hai – isliye ise mahāmantra kahā gayā hai.
Navkār Mantra ka arth aur mahatva aur vistār se yahān samajh sakte hain