Sadhaktya devloke ravi Sashi bhavne vyantranam nikay sutra
Lagta hai aap ek aise sūtra / gāthā ki line likh rahe hain jisme Dev-lok ke nikāy (varge) gināe jate hain – jisme “ravi–śaśi” (sūraj–chandrama), “bhavane” (bhavanpati dev), “vyantar” (vyantar dev) ādi āte hain.
Iska mūl arth yeh hota hai:
- Dev-lok mein devon ke alag–alag nikāy (samūh / varg) batāe gaye hain.
- Jin chaar pramukh nikāyon ka ullekh hotā hai, ve hain:
- Bhavanpati Dev
- Jo bhūmi ke niche ya uske bilkul najdīk ke bhavanon (mahalon) mein rehte hain. - 10 pramukh bhed: Asurkumār, Nāg, Vidyutkumār, Suparṇ, Agnikumār, Dvīpakumār, Vāyukumar, Stanitakumār, Udadhi-kumār, Dik-kumār.
- Vyantar Dev
- Jo van, parvat, akāsh ke madhya bhāg, ityādi sthāno par ghoomte–phirte rehte hain. - Inmein yakṣ, yakṣiṇī, rākṣas, bhūt, piśāch, gandharv, kinnara, kimpuruṣ ādi śāmil hain.
- Jyotiṣka Dev (Ravi–Śaśi, grah–nakṣatra)
- Jo sūraj (ravi), chandrama (śaśi), tārā, grah, nakṣatra ke rūp mein varṇit hain. - Ye prakāshmai devalok ke dev hain, inko hi sūtra-mein “ravi–śaśi” karke sanket kiyā jātā hai.
- Vaimānika Dev
- Upar ke unchch devalok / vimān meṃ rahne wale dev. - Bahut adhik āyushya, sukh aur aiśvarya, lekin phir bhi saṃsār se bandhē hue (moksha nahīṃ).
Is prakar jis sūtra ki aap line likh rahe hain, uska uddeshya yeh batānā hai ki:
- Dev-lok meṃ alagalag nikāy hote hain –
In nikāyon ki sūchī aur vistār Jain āgamoṃ (jaise Tattvārth Sūtra, Jambūdvīpa Prajñapti ādi) me miltī hai. Dev-lok aur devon ke prakāroṃ par saral vivaraṇ ke liye aap yahāñ aur paḍh sakte hain