અપેક્ષા પ્રમાણે, ચૈત્યવંદન દરમ્યાન “ક્ષમાપણા” કહેવા માટે સૌથી પ્રમાણભૂત જૈન સૂત્રો (શ્વેતાંબર અને દિગંબર બંનેમાં સ્વીકાર્ય) અને તેનો સરળ ગુજરાતી અર્થ નીચે મુજબ છે:

1) પ્રકૃત સૂત્ર Khamemi savva jīve, savve jīvā khamantu me; Metti me savva bhuesu, veraṃ majjhaṃ na keṇai.

ગુજરાતીમાં અર્થ “હું સર્વ જીવને ક્ષમા કરું છું, અને સર્વ જીવ મને ક્ષમા કરે. બધા પ્રાણીઓ પ્રત્યે મારી મિત્રતા છે; હું કોઈ પ્રત્યે વૈર રાખતો નથી.”

2) પ્રકૃત શબ્દ Micchāmi Dukkaḍaṃ (ગુજરાતીમાં: મિચ્છામી દુક્કડં)

ગુજરાતીમાં અર્થ “મારા તરફથી થયેલી તમામ ભૂલો ક્ષમાપાત્ર બને.” અથવા “જો મેં વિચાર, વચન કે કાયાથી કોઈને દુઃખ આપ્યું હોય તો તે વિફળ બન્યું ગણો.”

3) તસ્સ મિચ્છામી દુક્કડં Tassa Micchāmi Dukkaḍaṃ (આ વાક્ય અલોચના/ભૂલ સ્વીકારી પછી કહેવામાં આવે છે.)

સરળ બોલવાની રીત (ગુજરાતીમાં)

• “હું સર્વ જીવને ક્ષમા કરું છું અને સર્વ જીવ મને ક્ષમા કરે. મારા તરફથી જાણતા-અજાણતા થયેલી ભૂલો માટે ક્ષમા કરશો. મિચ્છામી દુક્કડં.”
• જરૂર મુજબ અંતે “તસ્સ મિચ્છામી દુક્કડં” કહો.

વિધીમાં સ્થાન

• ચૈત્યવંદન અથવા પ્રતિક્રમણના અંતે, હાથ જોડી નમ્ર ભાવથી ઉપરોક્ત સૂત્રો બોલાય છે. શ્વેતાંબર અને દિગંબર બંને પરંપરામાં ભાવ એક જ છે; પાઠના ઉચ્ચાર/લઘુ ફેરફાર થઈ શકે, પરંતુ મતલબ સમાન છે.

વધુ વાંચન માટે

• પ્રતિક્રમણ/ક્ષમાપણા અંગે સહાયરૂપ સંક્ષિપ્ત વિધિ અને અર્થ માટે અહીં જુઓ:

• મુખ્ય સૂત્રો સાથેની સરળ વિધિ: