Valkal chiro su krta krta parmatma banya?
“Valkal” (વલ્કલ = છાલ/છોડની બનાવટ વસ્ત્ર) તો માત્ર બાહ્ય પહેરવેશ છે. પરમાત્મા (સિદ્ધ) બનવાનું કારણ બાહ્ય વસ્ત્ર નથી; અંતરંગ સાધના છે. તેથી “વલ્કલ ચીરો” — સુ કરતા કરતા પરમાત્મા બન્યા? જવાબ:
- સમ્યક દર્શન, સમ્યક જ્ઞાન અને સમ્યક ચરિત્ર (ત્રણ રત્ન)નું પૂર્ણ પાલન.
- તપ: ખાસ કરીને અંતરંગ તપ — પ્રાયશ્ચિત, વિનય, વૈયાવૃત્ય, સ્વાધ્યાય, વ્યુત્સર્ગ અને ધ્યાન. બાહ્ય તપ (ઉપવાસ, ઉણોદરી, રસત્યાગ વગેરે) સહાયક બને છે.
અર્થાત્, રાગ-દ્વેષનો ક્ષય કરીને, મહાવ્રતોનું પાલન, સતત ધ્યાન-પ્રતિક્રમણ અને તપ-સંયમથી જ આત્મા કર્મક્ષય કરી પરમાત્મા બને છે. આ માર્ગ દિગંબર અને શ્વેતાંબર બંને પરંપરામાં એકસરખો સ્વીકારાયેલો છે — મૂળ આધાર “ત્રણ રત્ન” અને તપ છે.